انگلیسی یا فارسی؟

Persian translation of English or Persian?

مترجم: بهنام کیماسی

معنای ماشین نوشته یِ انگلیسیِ رویِ این اتومبیل چیست؟ این یکی از سوال هایی بود که من در دومین کارگاه آموزشی زبان در حرکت که با تدریس خودم در دانشگاه اصفهان برگزار می شد از شرکت کنندگان پرسیدم. من در سفر قبلی خود به اصفهان و هنگامی که از حومه شهر دیدن می کردم با ماشین نوشته ی END SPEED مواجه شدم که روی شیشه عقب این اتومبیل به چشم می خورد. کلمه END در ایران به عنوان یک صفت عالی و به معنی “نهایی” یا “بسیار عالی” به کار می رود. بنابراین، END SPEED بر خلاف آنچه که تصور می شود یک جمله امری نیست و تنها یک عبارت وصفی به معنای “فوق العاده سریع” است.بته شخصاً پیش از آن که این پرسش را مطرح کنم تفسیری در مورد نوعِ انتخابِ زبانیِ صورت گرفته در این عبارت داشتم. من فکر می کردم که کلمات انتخاب شده در این عبارتِ انگلیسی نشان می دهد که راننده این اتومبیل قصد داشته تا هویتی کنایی و پست مدرن را در معرض دید عموم قرار دهد و انتخاب زبان انگلیسی به این خاطر بوده است که اختلافِ فاحشِ “فوق العاده سریع” و فرسودگی این اتومبیل را به وضوح نشان دهد. شرکت کنندگان در کارگاه آموزشی با تفسیر من در این مورد موافقت کردند و موارد دیگری را هم به آن افزودند:

آن ها کاملا مطمئن بودند که راننده این اتومبیل مردی در رده سنی بیست تا سی و چند ساله است که برای ظاهر و تیپ خود اهمیت زیادی قائل می شود و ته ریش دارد. آن ها هم چنین مطالبی را در مورد نوع اتومبیل که پیکان بود اضافه کردند:  پیکان اتومبیل قدیمی (اولیه) ایرانیان محسوب می شود و اکثر ایرانیان از لحاظ عاطفی به آن وابسته هستند. بنابراین، آن ها تصور می کردند که معنی کنایی این ماشین نوشته می تواند فراتر از آنچه باشد که در حال حاضر در این اتومبیل دیده می شود و می تواند بدین معنی باشد که کشور ایران، به عنوان یک کل، “فوق العاده سریع” بوده است.

با وجود این که من و شرکت کنندگان تا حد زیادی روی تفسیرمان از این عبارت به توافق رسیدیم، برخی شرکت کنندگان فرض ابتدایی پرسش من را -که این ماشین نوشته به انگلیسی است- رد کردند. آنها اظهار داشتند که این ماشین نوشته ممکن است انگلیسی به نظر برسد، اما در حقیقت فارسی است چرا که کلمه end در زبان انگلیسی معنای “نهایی”، “فوق العاده” یا “بسیار عالی” نمی دهد، بلکه این کلمه در فارسی قرض گرفته شده و معنایش را نیز در همان زبان فارسی اقتباس کرده است. پس از تامل در این مورد، باید قبول کنم که: پیش فرض ابتدایی پرسش من، بر اساس فرضیه یِ تمایزِ معنایی به طور قطع اشتباه بوده است. طرح این سوال که این ماشین نوشته به انگلیسی یا فارسی است در نهایت بیهوده خواهد بود و من در همان تله ای گرفتار شدم که بوردیو زبان شناسان را به خاطر آن ملامت می کند:

صحبت کردن در مورد زبان، بدون تشخیص جزئیات نهان آن، کاری که زبان شناسان انجام می دهند، مانند آن است که به طور ضمنی تعریفِ رسمیِ زبانِ رسمیِ یک گروه سیاسی را قبول کنیم. (زبان و قدرت نمادین، ١٩٩١، ص. ٤٥)

 من از تمامی شرکت کنندگان در دومین کارگاه آموزشی زبان در حرکت که در دانشگاه اصفهان داشتم به خاطر یادآوری این موضوع و به خاطر مباحث مهیجی که داشتیم تشکر می کنم.

Author Ingrid Piller

Dr Ingrid Piller is Professor of Applied Linguistics at Macquarie University, Sydney, Australia. Ingrid’s research expertise is in the fields of intercultural communication, bilingual education and the sociolinguistics of language learning and multilingualism in the contexts of migration and globalization.

More posts by Ingrid Piller
  • Golnaz

    Dear Behnam,
    Thanks for this nice and smooth translation.

    Best,

  • mohammad bahrami

    Well,it was so delicate of you noticing such a thought.we may call that half-persian half-english phrase cause ”speed’ hasn’t gone throught the same process ”end” has.I mean althought ”end” is a borrowed word,this is not the case for ”speed”.by the way this was the best translation ever.

    Regards,

  • neda

    thanks, it was a nice story pointing to the old belief of translators that words do carry alot of feeling in themselevs. actually as translators we always have to take this really important point that words are most of the time representative of culture, and when one is trying to translate something , he/she has to be familiar with not only the very semantic depth of the words but the actual message and the history or the back ground of them as well.

  • sonia

    از ماشینش معلومه طرف بیسواده میخواسته یه کلاس الکی گذاشته باشه.ماشینی که به قول این آخرسرعته رو به انگلیسی میگن:
    super speed

  • Mohammad reza Rezaei

    presenting such this kind of words without knowing the writer may causes eneryone fall into mistake. Necessarily, to accept a language from a man, there is no any classification by social ranks or rules. Language users organise language style based on popular learning and classical teaching. thanks

    • Thanks, Mohammad. Most people encountering “End Speed” will do so without knowing the writer – in fact it’s the usual condition of writing. Mostly, we have to interpret without “knowing the writer” (whatever that may mean in itself). As soon as “End Speed” is there on the car, people who see the car will read it and interpret it (possibly in many different ways such as Sonia) and the writer can become almost irrelevant, or just one interpreter among many.

  • leyla

    سلام استاد مثل همیشه دقت و ظرافتتون جالب بود.با اینکه فارغ التحصیل شدم ولی خوشحال میشم بازم مطالب قشنگتون رو بخونم